Các nghiên cứu từ xa xưa chỉ ra rằng Đông y có nguồn gốc từ phương Đông. Ngày nay Đông y được áp dụng và sử dụng giống như Y học Cổ truyền để chỉ nền y học có nguồn gốc từ Việt Nam và Trung Quốc để phân biệt với phương pháp Y học hiện đại (Tây y).
Lý luận Đông y được ghi trong sách vở dựa trên nền tảng triết học cổ Trung Hoa: Âm Dương, Ngũ Hành. Âm Dương, Ngũ Hành cân bằng thì cơ thể con người khỏe mạnh. Công tác chữa bệnh bằng Đông Y gia truyền dựa trên nguyên lý đó, thầy lang lập lại trạng thái cân bằng của các yếu tố âm dương, ngũ hành còn đối với Tây y việc chữa bệnh dựa trên các kiến thức về giải phẫu, sinh lý, vi sinh,… cùng các thành tựu của ngành Y học hiện đại.
Bên cạnh Âm Dương, Ngũ Hành, cơ sở lý luận Đông y còn bao gồm: học thuyết Thiên Nhân hợp nhất, học thuyết kinh lạc, bát cương, học thuyết tạng tượng. Mặc dù tạng tượng học Đông y có nhiều điểm giống với sinh lý và giải phẫu học Tây y, các từ Hán – Việt dùng để chỉ các tạng (tâm, Can, Tỳ, Phế, Thận), phủ (vị, đởm, tam tiêu, bàng quang, tiểu trường, đại trường) trong Y học Cổ truyền Việt Nam không đồng nhất với các từ chỉ các cơ quan theo giải phẫu học Tây y (tim, gan, lách, phổi, cật; dạ dày, mật v.v.). Bởi vì Đông y có một hệ thống lý luận khác, việc chia tách cơ thể thành các bộ phận khác nhau một cách rạch ròi chỉ là khiên cưỡng, do cơ thể chúng ta là một thể thống nhất.
Theo các Y sĩ Y học Cổ truyền chia sẻ, chẩn đoán bệnh trong Đông y dùng các phương pháp vọng chẩn (quan sát bệnh nhân và hoàn cảnh), văn chẩn (lắng nghe tâm sự và âm thanh từ thể trạng của bệnh nhân cũng như hỏi người nhà bệnh nhân những điều liên quan), thiết chẩn (khám bằng tay bằng việc bắt mạch và dụng cụ) để xác định tình trạng bệnh của người bệnh.
Các phương pháp chữa bệnh trong Đông y như: châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, các bài thuốc Y học Cổ truyền dùng để uống hoặc dùng ngoài da để xoa bóp hỗ trợ việc điều trị bệnh đạt hiệu quả tốt nhất.
Hiện nay, xu hướng chữa bệnh bằng Đông y ngày càng tăng lên. Việc chữa bệnh bằng rất hiệu quả, ít gây ra tác dụng phụ được nhiều người tin tường. Hơn thế nữa, Y học ngày càng phát triển các nhà nghiên cứu và bác sĩ khuyến khích chữa bệnh bằng sự kết hợp của Đông và Tây y mang lại những thành công bất ngờ trong công tác khám chữa bênh. Một số bệnh đường tiêu hóa được chữa trị bằng phương pháp Đông y rất hiệu quả bằng những phương pháp như: dùng các bài thuốc Y học Cổ truyền, xoa bóp bấm huyệt, châm cứu.
Đối với phương pháp châm cứu trong Đông y dựa trên hệ thống kinh mạch được miêu tả chi tiết với hàng trăm huyệt trên cơ thể. Các huyệt và các đường kinh mạch có mối liên hệ với các tạng, phủ trong cơ thể, để điều trị các rối loạn ở tạng phủ nào, rối loại như thế nào thì can thiệp vào các huyệt tương ứng và một số huyệt khác để hỗ trợ điều trị bệnh nếu cần thiết. Điều đặc biệt ở đây là hệ thống các huyệt, kinh mạch đó không thể dùng các phương pháp giải phẫu, sinh lý của Tây y để miêu tả được, tuy rằng trong thời đại Y học phát triển như hiện nay, châm cứu được sử dụng như một phương pháp gây vô cảm (gây tê) trong một số cuộc phẫu thuật (Đông Tây y kết hợp).
Hiện nay có rất nhiều người sử dụng cây đinh lăng để làm các bài thuốc chữa bệnh, tuy nhiên phương pháp ngâm rượu đinh lăng như thế nào để đem lại hiệu quả điều trị bệnh cao thì nhiều người còn chưa tỏ.
Hiện nay có rất nhiều người dùng cây chè dây để điều trị các bệnh về đường tiêu hóa dạ dày, vậy người bệnh phải sử dụng chè dây tươi hay khô để đem lại hiệu quả điều trị bệnh cao nhất?
Ngoài tác dụng chữa các bệnh tiêu hóa thì cây ngải đen còn điều trị được khá nhiều căn bệnh. Vậy người bệnh nên sử dụng loại thảo dược này như thế nào?
Chuối hột khô là loại thảo dược không còn xa lạ với người dân Việt Nam. Vậy loại thảo dược này có tác dụng điều trị bệnh như thế nào trong Y học cổ truyền?
Ngoài tác dụng điều trị bệnh xương khớp và nhiều các căn bệnh tuổi già thì cây ba kích còn được coi là “thần dược” để tăng cường chức năng sinh lý. Vậy loại thảo dược này có thể chữa trị những căn bệnh gì?
Ngoài tác dụng điều trị các bệnh lý liên quan đến dạ dày thì người bệnh có thể sử dụng cây khổ sâm để điều trị bệnh rối loạn nhịp tim và vô vàn các bệnh lý khác.
Hiện nay có nhiều người sử dụng cây bìm bịp để điều trị các bệnh ung thư và tăng cường sinh lý. Vậy nên sử dụng dược liệu này như thế nào để đem lại hiệu quả điều trị cao nhất?
Giảo cổ lam là một loại thảo dược quý có nhiều công dụng điều trị bách bệnh, tuy nhiên hiện nay nhiều người vẫn chưa biết cách dùng giảo cổ lam như thế nào để đem lại hiệu quả điều trị bệnh cao nhất.
Cây vọng cách là một cây thuốc quý và có nhiều công dụng chữa các bệnh lý khác nhau. Vậy người bệnh nên sử cây vọng cách như thế nào để đem lại hiệu quả cao nhất?
Ông cha ta vẫn có câu:“ Nhân trần, ích mẫu đi đâu/Để cho gái đẻ đớn đau thế này” đủ nói lên tác dụng điều trị bệnh của ích mẫu đối với các chị em phụ nữ xưa và nay.
Cây hương nhu hẳn là một cây không còn xa lạ với người dân Việt Nam chúng ta, nhưng việc sử dụng loại cây này để điều trị bệnh như thế nào thì không phải ai cũng biết.
Cây kim ngân hoa là một cây thuốc quý và được sử dụng nhiều trong các bài thuốc Đông y. Vậy khi điều trị bệnh thì chúng ta cần phải sử dụng như thế nào?
Củ địa liền được dùng nhiều trong y học cổ truyền làm thuốc chữa bệnh tiêu hóa, đau nhức xương khớp rất hay và phổ biến trong dân gian.
Không chỉ có tác dụng tốt với các bệnh về da liễu mà lá bạch đàn còn là vị thuốc chính trong bài thuốc Y học cổ truyền chữa bệnh á sừng rất hiệu quả.
Ngoài công dụng chữa các bệnh lý liên quan đến máu thì cây huyết dụ còn được nghiên cứu và sử dụng thành nhiều bài thuốc y học cổ truyền chữa được các bệnh lý khác nhau.
Trong tất cả các vị thuốc Đông y hiện có thì trà sơn mật hồng sâm luôn là lựa chọn hàng đầu của những bà nội trợ, bởi trà có công dụng cực kỳ tốt và hữu ích với sức khỏe con người.
Ngoài công dụng bồi bổ sức khỏe thì hoa tam thất còn được nghiên cứu bào chế thành nhiều các bài thuốc điều trị bệnh huyết áp, thanh lọc cơ thể. Vậy có phải đối tượng nào cũng có thể sử dụng hoa tam thất hay không?
Cây thiên niên kiện là một cây thuốc quý có tác dụng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau nên chúng được nghiên cứu trong cả Y học hiện đại và Y học cổ truyền. Vậy người bệnh nên sử dụng vị thuốc này như thế nào?
Cao mèo đen là một thực phẩm chức năng có thể chữa được nhiều bệnh lý về cơ xương khớp, vậy ngoài công dụng này thì cao mèo đen còn có công dụng điều trị bệnh gì khác?
Không nằm trong nhóm thuốc giúp bồi bổ cơ thể, xà sàng tử được Đông y sử dụng chủ yếu để chữa các bệnh liên quan đến phụ khoa ở nam và nữ cực kỳ hiệu quả.