Hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính đường hô hấp, hậu quả của quá trình tương tác giữa cơ địa dị ứng với các yếu tố gây bệnh hen suyễn từ ngoài môi trường.
- Hướng dẫn cách phòng tránh bệnh viêm thanh quản hiệu quả
- Những lưu ý khi truyền dịch để hạn chế tai biến xảy ra
- Cách phòng bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em
Hen suyễn là một bệnh lý viêm mạn tính đường hô hấp, xảy ra trên các bé có cơ địa đường thở nhạy cảm hoặc mẫn cảm, lâm sàng đặc trưng bởi khó thở kèm khò khè tái phát. Và cũng bởi vì là bệnh lý mạn tính nên bệnh thường hay tái phát, do đó việc hiểu về bệnh lý này, cũng như có kế hoạch trong việc theo dõi, xử trí cơn hen suyễn cấp tại nhà và việc điều trị phòng ngừa là vô cùng cần thiết. Hãy cùng tìm hiểu về các tiêu chuẩn chẩn đoán cũng như là các biện pháp phòng ngừa bệnh lý đường hô hấp mạn tính này qua bài phỏng vấn các bác sĩ, giảng viên, chuyên gia nhi khoa nhiều năm kinh nghiệm đến từ trường Cao đẳng Y Dược Pasteur.
Hình ảnh minh họa đường thở trong cơn hen
Hỏi: Thưa bác sĩ, con tôi chỉ mới 4 tuổi nhưng tôi thấy bé hay khò khè vào ban đêm và triệu chứng này còn rất hay lặp lại. Tôi rất lo lắng, bác sĩ cho tôi xin hỏi có phải bé có nguy cơ bị hen không ạ?
Trả lời:
Việc chẩn đoán có hen thực sự hay không ở trẻ dưới 5 tuổi là điều không hề dễ dàng, cần sự phối hợp giữa việc hỏi bệnh sữ chi tiết và khám lâm sàng cẩn thận. Sau đây là một số yếu tố gợi ý đến trẻ bị hen suyễn như sau:
- Trẻ bị khò khè dai dẵng hay tiếp diễn thường có tuổi khởi phát trễ hơn nhóm khò khè tạm thời và thường sẽ tiếp diễn đến tuổi sau mẫu giáo. Ở nhóm này, trẻ thường kèm theo cơ địa dị ứng, chàm, mề đay.
- Nhóm có chỉ số tiên đoán hen cải tiến (API) dương tính.
Chỉ số tiên đoán hen API như sau:
- Tiêu chuẩn chính: có cha mẹ bị hen, trẻ bị chàm do bác sĩ chẩn đoán, mẫn cảm hay dị ứng với ít nhất một dị nguyên đường hít như nước hoa, nước sơn, phần hoa, …
- Tiêu chuẩn phụ: có mẫn cảm hay di ứng với sữa, trứng, đậu phộng, eosinophil/máu > 4%, khò khè mà không liên quan đến cảm lạnh.
- API được tính là dương tính nếu có 1 tiêu chuẩn chính và 2 tiêu chuẩn phụ.
Trong nhóm khò khè thoáng qua, có dưới 40% trẻ sẽ có hen suyễn sau đó. Riêng đối với nhóm tuổi < 2 tuổi hiện nay chưa có đồng thuận thống nhất trên toàn thế giới về định nghĩa và tiêu chuẩn chẩn đoán hen ở nhóm tuổi này.
Tuy nhiên theo khuyến cáo của hiệp hội NAEPP – EPR3 – Hoa kỳ năm 2013 thì đối với trẻ từ 0 – 4 tuổi có 4 đợt khò khè/năm (mỗi đợt kéo dài trên 24 giờ) nên xem xét được kiểm soát hen.
Theo hội lồng ngực Canada và Hội nhi khoa Canada năm 2015, tiêu chuẩn chẩn đoán hen ở trẻ từ 1 – 5 tuổi như sau: có bằng chứng tắc nghẽn đường thở, khò khè do bác sĩ nhi xác nhận. Có bằng chứng tắc nghẽn đường thở hồi phục được cải thiện dấu hiệu tắc nghẽn với thuốc dãn phế quản, và quan trọng là phải loại trừ các chẩn đoán khác gây ra khò khè.
Hỏi: Thưa bác sĩ, có xét nghiệm nào mà có thể giúp chẩn đoán chính xác hen suyễn hay không?
Trả lời:
Không có xét nghiệm nào có thể giúp chẩn đoán chính xác hen suyễn đối với trẻ em dưới 5 tuổi. Phương pháp chụp X quang phổi thường được khuyến cáo thực hiện nhằm loại trừ các chẩn đoán khác. Còn việc đo chức năng hô hấp để đánh giá mức độ tắc nghẽn thì chỉ được thực hiện khi bé hợp tác hít vào và thở ra tốt, thường chỉ khả thi đối với những bé trên 5 tuổi.
Hen suyễn có thật sự đáng sợ không? Nghe nhắc đến bệnh lý mạn tính là chúng ta thường vô cùng lo lắng, và nếu như không hiểu rõ cũng như không có kiến thức để xử trí cơn hen cấp tại nhà thì nó thật là đáng sợ. Tuy vậy, nhưng các phụ huynh đừng vội bỏ cuộc, chuyện đâu còn có đó, nếu chúng ta đã hiểu về căn bệnh này, chung sống hoà bình với nó, kiểm soát các yếu tố nguy cơ tốt, có kiến thức về xử trí cơn hen cấp cũng như điều trị phòng ngừa tốt, thì hen suyễn cũng không còn đáng sợ nữa đâu nhé!
Một số biện pháp giúp phòng ngừa hen suyễn bạn cần biết
Hỏi: Thưa bác sĩ, có những biện pháp giúp phòng ngừa bệnh hen suyễn
Trả lời:
Có những biện pháp phòng ngừa hen suyễn đã được chứng minh là có hiệu quả như sau:
- Khuyến khích mẹ nên sinh thường, không nên sinh mổ nếu như không có chỉ định y khoa cần thiết. Không được để bà mẹ đang mang thai và trẻ sau khi sinh hít khói thuốc lá một cách chủ động và thụ động hay tiếp xúc với ẩm mốc
- Cho trẻ bú sữa mẹ có thể giảm nguy cơ hen suyễn của trẻ trong tương lai
- Không khuyến khích sử dụng rộng rãi các kháng sinh phổ rộng, paracetamol cho trẻ trong những năm đầu đời
- Giảm cân cho trẻ bị thừa cân/ béo phì
- Tránh sử dụng các thuốc chống viêm giảm đau không steroid, thuốc chẹn beta, thức ăn chứa các chất phụ gia nếu biết các chất này gây triệu chứng hen.
Hy vọng những chia sẻ của các bác sĩ Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur giúp bạn hiểu được bệnh hen suyễn và có thể chăm sóc sức khỏe gia đình được tốt hơn.
Nguồn: benhhetieuhoa.com