Viêm tụy cấp là gì? Nguyên nhân, cách điều trị và phòng bệnh

Viêm tụy cấp là một trong các bệnh lý cấp cứu tụy hay gặp, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các triệu chứng, thậm chí nguy hiểm.

Đánh giá: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (1 đánh giá, trung bình: 5,00 trong tổng số 5)
Loading...

Viêm tụy cấp là một trong các bệnh lý cấp cứu tụy hay gặp, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các triệu chứng, thậm chí nguy hiểm dẫn đến tử vong. Vậy cách điều trị viêm tụy cấp như thế nào hiệu quả.

Cùng các Bác sĩ – Giảng viên trường Cao đẳng Y Dược Pasteur  tìm hiểu về các nguyên nhân cũng như phương pháp điều trị và cách phòng tránh bệnh viêm tụy cấp một cách khoa học và hiệu quả nhất.

Viêm tụy cấp là gì?

Hỏi: Thưa Bác sĩ, bệnh viêm tụy cấp là gì?

Trả lời:

Viêm tụy cấp là chứng viêm (sưng) ở tụy và thường xảy ra đột ngột. Tuyến tụy sản xuất ra một chất được gọi là dịch tụy (chứa enzyme tiêu hóa) và hormone bao gồm insulin để cơ thể điều chỉnh lượng glucose. Sự tổn thương liên tục của tuyến tụy có thể dẫn đến tình trạng mãn tính.

Viêm tụy cấp tính có thể gây chết người với nhiều biến chứng. Tuy nhiên, bệnh không lây.

Khoảng 50,000 đến 80,000 trường hợp viêm tụy cấp tính xảy ra hằng năm ở Mỹ. Khoảng 20% các trường hợp ở dạng nặng. Trong mỗi trường hợp nặng, sốc và tử vong có thể xảy ra.

Hỏi: Có những nguyên nhân nào gây bệnh viêm tụy cấp? Bác sĩ có thể cho biết mức độ nguy hiểm của bệnh viêm tụy cấp là như thế nào không?

Trả lời:

Bệnh viêm tụy cấp tính, ở các nước phương Tây, sỏi mật và lạm dụng rượu là nguyên nhân của 80% các trường hợp viêm tụy cấp phải nhập viện. Ở Việt Nam, ngoài nguyên nhân do sỏi mật, uống nhiều rượu, bia còn có một nguyên nhân quan trọng khác là do giun chui vào ống mật – tụy. Bởi vì, nước ta người nhiễm giun và mắc bệnh giun chiếm tỷ lệ khá cao, nhất là giun đũa, giun kim, giun móc, trong đó giun đũa chui ống mật không phải là hiếm gặp. Mặt khác, tỷ lệ mắc bệnh sỏi mật ở nước ta cũng khá cao, tỷ lệ phụ nữ bị sỏi mật chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới nên Viêm tụy cấp do sỏi mật thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn. Ngoài ra, có nhiều yếu tố thuận lợi làm xuất hiện viêm tụy cấp như tăng mỡ máu, tổn thương tụy do phẫu thuật ổ bụng đụng chạm vào tụy hoặc nội soi hoặc do chấn thương tụy với mọi nguyên nhân (tác động ngoại lực, tai nạn giao thông), hội chứng cường giáp, tăng nồng độ canxi trong máu, sốc kéo dài (làm giảm tưới máu đến tụy), viêm tụy do di truyền hoặc do ghép thận hoặc sử dụng nội tiết tố estrogen hoặc thuốc lợi tiểu furosemide và thuốc ức chế miễn dịch azathioprine.

Đau bụng vùng trên rốn là dấu hiệu đặc trưng nhất. Đau bụng dữ dội và thường lan ra sau lưng. Hiếm gặp hơn, đau xuất hiện ở vùng hạ vị. Nếu viêm tụy cấp được xác định là do sỏi mật hoặc giun thì cơn đau thường xuất hiện đột ngột và nhanh chóng và đạt đến cường độ dữ dội chỉ trong vòng vài phút. Khi cử động mạnh, thở sâu đều làm tăng đau. Đau bụng có thể tồn tại liên tục trong vòng vài ngày. Có thể xuất hiện nhiễm trùng (sốt) trong viêm tụy cấp do rượu và thường đến muộn sau 5-7 ngày. Ngoài ra, có thể xuất hiện sưng và tăng cảm giác đau thành bụng, buồn nôn, nôn mửa, trướng bụng, mạch nhanh, vàng da hoặc có thể có dấu xuất huyết nội hay các mảng bầm tím ở quanh rốn hay vùng hông của bệnh nhân. Thể nặng, xuất huyết, hoại tử, các triệu chứng toàn thân nặng với hội chứng nhiễm trùng nhiễm độc, bụng trướng và đau lan rộng (có thể có dấu bụng ngoại khoa). Nếu không cấp cứu kịp thời tính mạng người bệnh sẽ bị đe dọa.

Bác sĩ Lê Thị Thảo – giảng viên Cao đẳng Xét nghiệm TPHCM – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cho biết, mặc dù không có một xét nghiệm máu nào đặc hiệu cho chẩn đoán viêm tụy cấp, tuy nhiên, kết hợp các xét nghiệm này sẽ nâng cao giá trị của từng xét nghiệm như xét nghiệm đánh giá sự gia tăng men amylase, siêu âm tụy, chụp CT, chụp cộng hưởng từ là rất cần thiết.

Hỏi: Có những phương pháp áp dụng điều trị bệnh viêm tụy cấp? Có thể phòng bệnh viêm tụy cấp như thế nào?

Trả lời:

Việc điều trị thường mang tính chất hỗ trợ và được tiến hành tại bệnh viện. Bác sĩ có thể thực hiện truyền dịch làm tăng lượng máu và thay thế các chất điện phân như kali hay canxi. Nếu bệnh nhân không thể kiểm soát chứng nôn mửa, một ống được đặt tạm thời nối từ mũi đến dạ dày để rút dịch và không khí.

Bệnh nhân mắc bệnh viêm tụy nhẹ có thể không ăn được trong 3-4 ngày nhưng sẽ được truyền dịch và điều trị bằng thuốc giảm đau. Người bệnh viêm tụy nặng có thể phải truyền dịch lâu hơn. Phẫu thuật sẽ cần được thực hiện có dấu hiệu nhiễm trùng, u nang hay xuất huyết. Cơn đau bởi sỏi mật có thể được điều trị bằng cách loại bỏ túi mật hay phẫu thuật ống mật khi chứng viêm tủy đã thuyên giảm.

Khi nghi ngờ viêm tụy cấp hoặc giun chui ống mật cần được đưa đến bệnh viện ngay để được khám và chẩn đoán xác định càng sớm càng tốt, tránh biến chứng. Người bệnh, người nhà không nên tự chẩn đoán, không tự mua thuốc điều trị.

Để phòng bệnh, không nên uống nhiều rượu, bia. Nên tẩy giun theo định kỳ (6 tháng/lần) theo chỉ định của bác sĩ khám bệnh. Khi bị sỏi mật cần tích cực điều trị, bởi vì, sỏi mật ngoài biến chứng viêm tụy cấp còn gây nhiều biến chứng nguy hiểm khác không thể xem thường.

Nguồn: benhhetieuhoa.com

 

Tin liên quan

Tin khác

Tin mới