Ung thư vòm họng và những nguyên nhân gây bệnh

Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính xuất phát từ niêm mạc vòm họng thường xảy ra ở nam giới ở độ tuổi trung niên trong cộng đồng người châu Á, trong đó có Việt Nam.

Đánh giá: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (2 đánh giá, trung bình: 5,00 trong tổng số 5)
Loading...

Bệnh ung thư vòm họng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như vị trí địa lý có liên quan đến yếu tố gen di truyền hay những yếu tố quen thuộc trong chính thói quen sinh hoạt của con người.

Ung thư vòm họng và những nguyên nhân gây bệnh
Ung thư vòm họng và những nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây bệnh ung thư vòm họng?

Các nhà khoa học hiện chưa lý giải được hết những lý do khiến bệnh ung thư vòm họng hình thành. Thậm chí yếu tố gen di truyền nhưng các nhà khoa học vẫn chưa thực sự lý giải cụ thể gen nào ra bệnh. Tuy nhiên những thói quen sinh hoạt lại chính là yếu tố quen thuộc gây bệnh.

Virut Epstein-Barr

Theo các chuyên gia bệnh lý hầu họng, ung thư vòm họng có liên quan chặt chẽ đến virut Epstein-Barr (EBV) – loại viruts có tốc độ lây lan nhanh, đặc biệt là phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Tuy nhiên không phải ai cũng nhiễm loại virut này do phần lớn khi chúng vào cơ thể sẽ bị bất hoạt bởi hệ thống miễn dịch. Trong các nghiên cứu, EBV được cho có thể làm thay đổi cấu trúc gen trong các tế bào, khiến chúng dễ trở thành tế bào ung thư hơn.

Tiêu thụ thức ăn lên men, ướp muối

Các loại thực phẩm lên men như rau dưa muối hay các loại thực phẩm được chế biến bằng cách ướp muối như thịt, cá,…thường thấy trong những mâm cơm của người Việt hay những người châu Á nói chung. Đây là những thực phẩm giàu nitrate và nitrite nên chúng phản ứng với protein tạo thành hợp chất nitrosamine làm tổn thương ADN. Kết hợp với các yếu tố khác như chế độ thiếu vitamin và khoáng chất chính là nguyên nhân tăng khả năng mắc ung thư vòm họng.

Mắc các bệnh về tai – mũi – họng

Với điều kiện thời tiết nóng ấm cùng môi trường ngày càng ô nhiễm chính là lý do khiến bệnh tai mũi họng xuất hiện thường xuyên. Với những người mắc căn bệnh này nhưng không được điều trị triệt để cũng chính là nguyên nhân bệnh ung thư vòm họng xuất hiện.

Khói thuốc lá, đồ uống có cồn

Những người hút thuốc lá trong thời gian dài (30 năm trở lên) có nguy cơ mắc ung thư vòm họng cao gấp 3 lần bình thường là kết quả nghiên cứu của Tổ chức nghiên cứu ung thư Anh. Lý giải về điều này, các nhà nghiên cứu cho rằng trong khói thuốc lá có hơn 70.000 hóa chất, đa phần là các chất độc hại là tổn thương hệ gen của tế bào lành, làm phát sinh ung thư. Rượi, bia hay những đồ uống có cồn tương tự cũng là lý do để giải thích nguy cơ gia tăng ung thư vòm họng cũng như các loại ung thư khác.

Đồ uống có cồn gây bệnh ung thu vòm họng
Đồ uống có cồn gây bệnh ung thu vòm họng

Các yếu tố khác

Việc tiếp xúc lâu với bụi gỗ và formaldehyde có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng đã được Hiệp hội Ung thư Mỹ chỉ ra do formaldehyde là một loại hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, có trong nhiều vật dụng gia đình như sơn cửa, sơn tường, keo dán, gỗ ép công nghiệp, vec-ni,…

Dấu hiệu nhận biết ung thư vòm họng

Trong cấu tạo của vòm họng, vòm mũi họng nằm ở vị trí liên quan mật thiết đến các bộ phận xung quanh như nền sọ, mắt, tai, mũi, họng,…và những bất thường của vòm họng được biểu hiện bằng các triệu chứng mượn của các cơ quan lân cận trên. Nếu không tinh ý thì bạn dễ dàng nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác nên điều trị không đúng hoặc bỏ qua.

Người bệnh nên nhớ rằng các triệu chứng của bệnh ung thư vòm họng có thể bao gồm:

  • Họng có biểu hiện đau, ho, khịt khạc dịch nhày lẫn máu.
  • Nói khó, khàn tiếng.
  • Người bệnh cảm thấy ngạt mũi, chảy dịch mũi lẫn máu, chảy máu mũi.
  • Ù tai, đau tai, nghe kém, cảm giác ứ nước trong tai, chảy mủ tai, viêm tai giữa tái phát nhiều đợt.
  • Mắt nhìn mờ, nhìn đôi.
  • Đau đầu dai dẳng, đau tê vùng mặt.
  • Nổi hạch bất thường vùng cổ.

Nhìn vào những dấu hiệu nhận biết trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy đây là những biểu hiện thường có ở nhưng bệnh lý ít nguy hiểm hơn ung thư vòm. Điều này rất dễ khiến người bệnh chủ quan, tự ý sử dụng thuốc điều trị. Theo đó khi thấy những biểu hiện của bất kỳ triệu chứng nào xuất hiện ở trên bạn cũng cần đến các cơ sở để khám nhằm phát hiện sớm để điều trị kịp thời.

Công tác chẩn đoán bệnh ung thư vòm họng như thế nào?

Nhờ phương tiện y học hiện đại trong chẩn đoán hình ảnh như cắt lớp vi tính, siêu âm, cộng hưởng từ,…, nội soi tai mũi họng thì việc chẩn đoán ung thư vòm họng không còn quá khó khăn. Với những biểu hiện như tổn thương sùi loét, thâm nhiễm dưới niêm mạc rất dễ dàng nhận biết qua hình ảnh nội soi. Tuy nhiên nếu có dấu hiệu nghi ngờ thì người bệnh cần nhờ sự giúp của những Kỹ thuật viên Xét nghiệm để chuẩn bị sinh thiết u làm tế bào học. Sinh thiết khối u vùng vòm được tiến hành dưới gây tê tại chỗ, bác sĩ sử dụng nội soi và dụng cụ sinh thiết đi qua mũi, lấy một mảnh nhỏ mô khối u để gửi đi phân tích giải phẫu bệnh. Đây được đánh giá là giải pháp giúp xác định rõ loại tế bào gây ung thư. Đây là yếu tố quan trọng trong điều trị và tiên lượng bệnh.

Bên cạnh đó các bác sĩ cũng có thể sử dụng các công cụ chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp cộng hưởng từ, chụp cắt lớp vi tính, chụp PET CT toàn thân. Trong trường hợp nghi ngờ có hạch cổ di căn, người bệnh sẽ được chọc hút kim nhỏ lấy tế bào từ hạch nghi ngờ để xác chẩn.

Đặc biệt trong công tác chẩn đoán, các nhà khoa học đã phát hiện một phương diện chẩn đoán đơn giản và ít xâm lấn hơn chính là xét nghiệm định lượng nồng độ EBV trong huyết tương (sinh thiết lỏng) dựa trên mối liên hệ quan trọng giữa bệnh ung thư vòm họng và virut Epstien-Barr (EBV). Các nhà khoa học đã phát hiện được bộ gen của EBV trong hầu hết các tế bào ung thư vòm, đặc biệt là ung thư biểu mô tế bào vảy. Trong khi đó, EBV hiếm khi được phát hiện ở các ung thư biểu mô tế bào vảy ở vùng đầu cổ hay ở các tế bào biểu mô không phải ung thư. Theo đó, EBV là một trong những phương pháp sinh học tuyệt vời để chẩn đoán ung thư vòm. Mặc dù hiện tại phương pháp chẩn đoán này chưa được coi là tiêu chuẩn quyết định trong chẩn đoán bệnh nhưng xét nghiệm này rất có giá trị trọng việc sàng lọc, định hướng bệnh cũng như tiên lượng bệnh.

Phương pháp Xạ trị trị ung thư vòm họng
Phương pháp Xạ trị trị ung thư vòm họng

Các phương pháp điều trị ung thư vòm họng

Hiện nay có khá nhiều các phương pháp điều trị ung thư vòm họng, nhưng tùy thuốc vào giai đoạn, vị trí tế bào học, u, tình trạng sức khỏe của người bệnh mà có những phương pháp điều trị hoặc phối hợp điều trị khác nhau. Các phương pháp điều trị chính bao gồm:

Phương pháp Xạ trị trị ung thư vòm họng

Phương pháp xạ trị là phương pháp sử dụng tia X chiếu trực tiếp vào vùng khối u để diệt tế bào ung thư và ngăn chúng phát triển. Đây cũng là phương pháp cơ bản trong điều trị ung thu vòm họng hiện nay. Tuy nhiện xạ trị gây ra những biến chứng không mong muốn khi ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh như: khô miệng do tổn thương tuyến nước bọt; Xơ cứng bỏng da và phần mềm vùng chiếu tia làm hạn chế vận động khớp cắn hoặc cơ vùng cổ; viêm loét niêm mạc miệng họng; ảnh hưởng thính giác; giảm mất thị lực;…

Tuy nhiên với sự xuất hiện của máy xạ trị điều biến liều (IMRT) và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh giúp các bác sĩ định vị chính xác khối u, tính toán liều xạ sát nhất với tình trạng u, tia xạ trực tiếp vào khối u, hạn chế tối đa tổn thương tế bào lành.

Phương pháp hóa trị trị ung thư vòm họng

Đây là phương pháp sử dụng các hóa chất để diệt tế bào ung thư thường ở giai đoạn muộn, có di căn xa. Tuy nhiên hiện nay, hóa trị được mở rộng hơn trong đối tượng điều trị ngay cả đối với ung thư vòm giai đoạn sớm, kết hợp với xạ trị để làm tăng hiệu quả của xạ trị.

Điều trị ung thư vòm họng bằng phương pháp phẫu thuật

Trong trường hợp ở giai đoạn sớm, tình trạng ung thư vòm họng dễ xác định ranh giới hay đối với một vài loại ung thư vòm mà việc áp dụng phương pháp hóa xã không mang lại kết quả thì có thể sử dụng phẫu thuật để lấy bỏ khối u trước khi điều trị hóa xạ.

Điều trị đích

Đây là phương pháp áp dụng công nghệ sinh học phân tử và miễn dịch đưa thuốc đến trực tiếp từng tế bào ung thư để diệt tế bào ung thư. Điều trị đích được xem là bước đi đầy triển vọng trong điều trị ung thư vòm nói riêng và các ung thư nói chung.

Phòng bệnh ung thư vòm họng như thế nào?

Ung thư vòm họng gây những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống. Do đó việc phòng ngừa là một trong những điều quan trọng nếu bản thân mỗi người không muốn vướng vào con đường bệnh tật. Việc phòng bệnh ung thư vòm họng cũng giống như các loại ung thư khác là mỗi người cần có một chế độ sinh hoạt điều độ, khoa học; đặc biệt hạn chế các laoij thức ăn lên men, muối, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ nước cháy. Đồng thời tăng cường việc tập luyện thể dục thể thao đều đặn, tiêm phòng vacxin đầy đủ, vệ sinh tai mũi họng hàng ngày chính là một trong những biện pháp phòng tránh bệnh tai mũi họng hiệu quả.

Nếu được chẩn đoán và điều trị ung thư vòm họng kịp thời sẽ là cơ hội tuyệt vời cho những người bệnh đang mắc căn bệnh nguy hiểm này. Do đó khi nghi ngờ có bất kỳ một triệu chứng nào của bệnh, bạn hãy đến cơ sở chuyên khoa tai mũi họng để được khám và điều trị kịp thời.

Bích Nhuần – benhhetieuhoa.com

Tin liên quan

Tin khác

Tin mới