Tìm hiểu một số bài thuốc thanh nhiệt trong Đông Y

Các bài thuốc thanh nhiệt là những thuốc được tạo thành chủ yếu do các vị thuốc tính lạnh, mát có tác dụng thanh nhiệt, tả hỏa, lương huyết, giải độc được dùng để chữa.

Đánh giá: 1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (1 đánh giá, trung bình: 5,00 trong tổng số 5)
Loading...

Các bài thuốc thanh nhiệt là những thuốc được tạo thành chủ yếu do các vị thuốc tính lạnh, mát có tác dụng thanh nhiệt, tả hỏa, lương huyết, giải độc được dùng để chữa các chứng bệnh cảm sốt ở phần trong cơ thể.

Hãy cùng bác sĩ Nguyễn Thanh Hậu – giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur tìm hiểu về các nhóm thuốc này.

Các bài thuốc thanh nhiệt

Khái niệm thuốc thanh nhiệt trong Đông Y  là gì và được chia thành mấy loại?

Hỏi: Thưa bác sĩ, thuốc thanh nhiệt trong đông y là gì?

Trả lời:

Thuốc thành nhiệt là những thuốc mát lạnh chữa chứng nhiệt trong cơ thể người, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hậu – giảng viên Y học cổ truyền Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cho hay, những bài thuốc thanh nhiệt thường gồm các vị thuốc có tính vị đắng hàn hoặc ngọt hàn có công dụng chữa những hội chứng bệnh lý, lý nhiệt thường gặp ở các bệnh nhiễm vào giai đoạn toàn phát hoặc hồi phục, bệnh nhiễm mạn tính như lao, thấp khớp, bệnh chất tạo keo, ung thư và cả những trường hợp sốt kéo dài không rõ nguyên nhân.

Hỏi: Bài thuốc thanh nhiệt trong Đông Y chia thành mấy loại?

Trả lời:

Những bài thuốc thanh nhiệt thường được chia làm nhiều loại, một số loại như sau:

  • Thanh nhiệt tả hỏa ( Thanh khí nhiệt)
  • Thanh nhiệt lương huyết
  • Thanh nhiệt giải độc
  • Thanh nhiệt giải thử
  • Tư âm thanh nhiệt ( Thanh hư nhiệt)
  • Thanh nhiệt các tạng phủ.

Tìm hiểu công dụng của từng loại thuốc thanh nhiệt trong đông Y

Hỏi: Bác sĩ có thể cho biết công dụng về từng loại thuốc như thế nào?

Trả lời:

Thanh khí nhiệt: là những bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt tả hỏa giai đoạn ở khí phần, có những triệu chứng như sốt cao, bứt rứt, ra mồ hôi,  khát nước,lưỡi đỏ,rêu lưỡi vàng, mạch hồng đại hoặc hoạt sác.

Những vị thuốc thường dùng kèm như Thạch cao,Chi tử, Sinh địa, Huyền sâm, Cát cánh, Thiên hoa phấn, Tri mẫu, Trúc diệp.

Những bài thuốc thường dùng có: Bạch hổ thang, Chi tử xị thang, Cát căn cầm liên thang, Trúc diệp Thạch cao thang, Ngọc nữ tiễn, Nhân trần cao thang.

Thanh nhiệt lương huyết: Những bài thuốc Thanh nhiệt lương huyết có tác dụng thanh vinh làm mát huyết, thường dùng để chữa những chứng viêm nhiễm; tà khí đã nhập vào vinh phận và huyết phận, triệu chứng: có sốt cao, khát nước hoặc không khát, bứt rứt khó ngủ, hôn mê nói sảng hoặc có những triệu chứng xuất huyết như: phát ban, thổ huyết, khái huyết, tiện huyết, chảy máu mũi, v..v.. chót lưỡi đỏ, mạch sác có lực.

Những vị thuốc thường dùng có tính vị đắng hàn hoặc ngọt hàn như: Sinh địa, Huyền sâm, Mạch môn, Đơn bì, Xích thược, Liên kiều, Hoàng liên, Hoàng bá, Trúc diệp, Tê giác.

Những bài thuốc cổ phương thường dùng có Tê giác địa hoàng thang, Thanh vinh thang.

Thanh nhiệt giải độc: Những bài thuốc Thanh nhiệt giải độc có tác dụng giải độc, hạ sốt. Dùng trong những trường hợp bệnh phát ban, nóng sốt, đinh nhọt, ung nhọt, nhiệt độc thịnh. Trường hợp nhiệt độc nhập thịnh ở khí phận cần phối hợp thuốc thanh nhiệt tả hỏa; trường hợp ở huyết phận cần phối hợp với thuốc lương huyết giải độc.

Những vị thuốc thường dùng trong bài thuốc thanh nhiệt giải độc có: Hoàng liên, Hoàng cầm, Hoàng bá, Thạch cao, Liên kiều, Bản lam căn, Thăng ma, Huyền sâm, Bồ công anh, Xuyên sơn giáp.

Những bài thuốc cổ phương thường dùng có: Phổ tế tiêu độc ẩm, Hoàng liên giải độc thang, Tiêu sang ẩm, Ngũ vị tiêu độc ẩm, Tứ diệu dưỡng âm thang.

Thanh nhiệt giải thử: Là những bài thuốc dùng chữa những bệnh sốt về mùa hè thuộc phạm vi Chứng thực có các triệu chứng chính là: sốt, mệt mỏi, khát nước, ra mồ hôi, mạch hư, thường là chứng nhiệt kiêm thấp thường kèm theo khí hư.

Bài thuốc cổ phương thường dùng là: Hương nhu tán, Lục nhất tán, Thanh thử ích khí thang.

Thanh nhiệt tạng phủ: Là những bài thuốc dùng chữa các chứng nhiệt ở tạng phủ.

Ví dụ:

Chứng Tâm kinh nhiệt thịnh: miệng lở, tiểu đỏ bứt rứt mồm khát. Dùng bài Đạo xích tán để thanh tâm nhiệt chứng.

Chứng Can kinh nhiệt thịnh: sườn đau, mắt đỏ, tai ù, mồm đắng  hoặc chứng Can kinh thấp nhiệt: tiểu đỏ gắt, âm hộ sưng ngứa, dùng bài Long đởm tả can thang để thanh can nhiệt.

Chứng Phế kinh nhiệt: ho suyễn dùng Tả bạch tán để thanh phế nhiệt.

Trường hợp răng lưỡi sưng lở dùng bài Thanh vị tán để thanh vị nhiệt.

Trường hợp nhiệt tả lị dùng bài Hoàng cầm thang, Bạch đầu ông thang. để thanh nhiệt ở đại tràng.

Thanh hư nhiệt: 

là những bài thuốc dùng để chữa các hội chứng bệnh lý âm hư sốt lâu dài như các trường hợp lao, ung thư, bệnh chất tạo keo, với mục đích để tư âm thanh nhiệt.

Những vị thuốc thường dùng như: Thanh hao, Miết giáp, Sinh địa, Tri mẫu.

Những bài thuốc thường dùng có: Thanh hao miết giáp thang, Hoàng kỳ miết giáp thang.

Hy vọng những thông tin chia sẻ trên sẽ hữu ích cho mọi người để bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng với những bài thuốc thanh nhiệt hiệu quả.

Nguồn: benhhetieuhoa.com

Tin liên quan

Tin khác

Tin mới